Mensenrechten

De Stichting Herstel en Terugkeer wil hen die ten onrechte niet gehoord en erkend worden graag een podium geven. Iedereen heeft recht van spreken en verdient erkenning voor wie hij of zij is: ook een minister of gevangenisdirecteur.

Maar daar waar niet alleen sprake is van een groot machtsverschil maar het ook groepen betreft die maatschappelijk verguisd worden en dus nauwelijks op compassie kunnen rekenen zijn mensenrechten eerder in het geding. Vandaar mijn brief hieronder die gericht is aan ieder die hiervan wil weten en is bedoeld om de discussie op gang te brengen.

Beste mede-Nederlander,

In het afgelopen jaar was de vrijheid van meningsuiting van gedetineerden, hun families en het personeel in het geding en dan met name het verbod om met de media te spreken over hun situatie, omdat er anders straf en represailles zouden volgen.

Een gedetineerde moet, net als het personeel, toestemming van de directeur vragen om contact met de media te hebben. De directeur moet dat volgens de wet toetsen aan criteria zoals de orde en rust in de inrichting, de privacy, de goede zeden, het niet schenden van belangen van slachtoffers en het niet ingaan op de strafzaak. Volgens de wet heeft iedereen in Nederland niet alleen stemrecht, maar ook recht op vrijheid van meningsuiting, ook gedetineerden.De praktijk is dat de directeur nooit toestemming geeft voor contact met de media, tenzij dit strookt met de belangen van de minister voor Rechtsbescherming, uitgevoerd door de afdeling voorlichting van DJI.

Ik weet vanuit mijn vroegere positie hoe de hazen lopen. Dat ikzelf ook regelmatig gevangen zat tussen ethische dilemma’s, rechtvaardigheid en wat van bovenaf werd opgelegd. In dit geval betekent het uitvoeren van de opdracht dat gedetineerden geen vrijheid van meningsuiting hebben en dat hun uitingen gezien worden in het verlengde van het PR-beleid van het ministerie.

Tijdens de Corona-crisis heeft dit ervoor gezorgd dat het niet mogelijk was om een goed beeld te krijgen van de situatie in de inrichtingen. Gedetineerden mogen niet praten, familieleden zijn bang voor represailles naar hun geliefde, personeel mag ook niets zeggen en de minister voor Rechtsbescherming voert het beleid dat hij feitelijke informatie zo veel als mogelijk binnenskamers houdt, geheel in lijn met de inmiddels uitvoerig besproken, lijn van het kabinet Rutte.  Helaas was er niet alleen sprake van het achterhouden van informatie, maar ook van het verstrekken van onjuiste informatie. Zo vertelde de minister voor Rechtsbescherming tijdens de eerste corona-golf dat in de gevangenissen de RIVM-regels worden toegepast, werd hij gedwongen om bij Op1 toe te geven dat dat niet zo was en vertellen voorlichters nu nog steeds aan iedereen die het wil horen dat de regels worden gevolgd. 1.50 m. afstand, testen en quarantaine.

Er wordt inmiddels wel toegegeven dat gedetineerden ondanks de situatie binnen en buiten zichzelf niet zoals de rest van Nederland mogen beschermen met een mondkapje.  De podcast Prisonshow van de Stichting Herstel en Terugkeer heeft een aantal afleveringen over dit onderwerp gemaakt.

Er zijn een aantal voorbeelden te noemen van casussen waarin mensenrechten in het geding waren, maar ik vraag nu aandacht voor een specifieke casus waaruit blijkt hoever de minister voor Rechtsbescherming inmiddels gaat in het schenden van mensenrechten in de gevangenis. En hoe lokale gevangenisdirecteuren hun eigenstandige penitentiaire bevoegdheid ondergeschikt maken aan de opdracht van de minister.

De heer Baybasin mag van de directeur van de Schie geen interview geven aan een Koerdische nieuwszender over zijn visie op de vorming van een Koerdische Staat.  Vanuit een aantal geledingen wordt al jaren aandacht gevraagd voor het feit dat zij vinden dat de heer Baybasin nooit een eerlijk proces heeft gehad, maar dat is in deze casuïstiek niet het punt dat ik wil maken.

Waar het om gaat is, dat de minister voor Rechtsbescherming met man en macht en met de inzet van alles waar ons machtsapparaat over beschikt probeert te voorkomen dat een gedetineerde die zich al twintig jaar uiterst correct gedraagt, nooit geweld binnen de muren heeft gebruikt en veroordeeld is in een zaak waar vermeende slachtoffers niet eens bekend zijn niet met de Koerdische pers mag praten over een politieke visie.

Dat is schending van de vrijheid van meningsuiting in haar meest onverdunde vorm. Men kan slechts raden naar de motieven: wil men gewoon dat geen enkele gedetineerde perscontact heeft, of wil men geen ruzie met Erdogan? De beklagcommissie heeft de heer Baybasin in het gelijk gesteld, de directeur is in beroep tegen deze beslissing.

Op dit moment speelt een vervolg hierop dat eigenlijk te bizar voor woorden is. Een kennis heeft een telefoongesprek met de heer Baybasin opgenomen en op sociale media geplaatst. In dat interview zegt de heer Baybasin geen onvertogen woord: hij bedankt mensen voor hun steun en wenst iedereen een gelukkig nieuwjaar. Als je het beluistert dan weet je dat hij niet geweten heeft dat dit openbaar gemaakt zou worden.

De directeur gelooft dat niet, of wil het niet geloven en heeft de heer Baybasin voor zeven dagen in de strafcel geplaatst: een kale ruimte met een plastic matras die bedoeld is om te straffen en leed toe te voegen. Er is hier sprake van een oudere man met een zwakke gezondheid en uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat plaatsing in zo’n cel voor langer dan drie dagen mentale schade oplevert die moeilijk herstelt.

Net als een aantal voormalige gevangenisdirecteuren uit ons netwerk vinden we de straf buitenproportioneel en uiterst ongepast. De strafcel wordt normaal slechts ingezet bij het plegen van geweld of drugshandel of drugsgebruik binnen de muren.

Het nare is, dat de Centrale Raad zich pas over de rechtmatigheid van de straf wil buigen als zij al voorbij is.  

Deze week hoorden we minister Kaag zeggen dat mensenrechten een serieus onderwerp zijn, ook in Nederland.  Ik hoop dat de regering zich laat overhalen om vanuit menselijkheid en mensenrechten te redeneren. En uiterst terughoudend te zijn met harde standpunten over mensen zonder status en macht: zij die het hardst de gevolgen van een onverschillig en ongevoelig beleid ervaren.

Frans Douw

Twee afleveringen van de Prisonshow: “waarom spreekt minister Dekker de waarheid niet?” en “Special over het mediabeleid voor gedetineerden”.

https://www.podbean.com/ew/pb-ttd2b-dd1874

https://www.podbean.com/ew/pb-n44r7-c49156

2 thoughts on “Mensenrechten

  1. Pingback: Mag de stem van de familie van een dader niet gehoord worden? – Herstel en terugkeer

  2. Pingback: Mensenrechten – Herstel en terugkeer

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s